ارومیه – گزارش: روند ارسال بار از ارومیه و دیگر شهرهای آذربایجان غربی به مقصد کشورهای خارجی طی یک سال گذشته با افزایش قابل توجهی همراه شده و بررسی عملکرد خدمات حمل بینالمللی نشان میدهد حجم محمولههای ارسالشده از این استان نسبت به سال قبل حدود ۳۰ درصد افزایش داشته است.
افزایش تقاضا برای ارسال کالا، اثاثیه، محمولههای تجاری و فریت بار از شهرهایی مانند ارومیه، خوی، مهاباد، میاندوآب، بوکان، پیرانشهر و دیگر شهرهای استان، در شرایطی رخ داده که آذربایجان غربی به دلیل برخورداری از مرزهای زمینی متعدد با کشورهای همسایه، یکی از مهمترین مسیرهای ارتباطی ایران با ترکیه، عراق و منطقه قفقاز به شمار میرود.
این رشد تنها به حمل زمینی محدود نمانده و در بخش حمل هوایی نیز افزایش تقاضا برای برخی مقاصد خارجی مشاهده شده است.

افزایش ۳۰ درصدی ارسال بار از آذربایجان غربی
بررسی روند سفارشهای حمل بینالمللی نشان میدهد میزان ارسال بار از ارومیه و شهرهای مختلف آذربایجان غربی به مقصد خارج از کشور نسبت به سال گذشته حدود ۳۰ درصد رشد داشته است.
بخش قابل توجهی از این محمولهها را کالاهای تجاری، نمونه کالا، لوازم شخصی و اثاثیه تشکیل میدهند؛ با این حال، در کنار این موارد، تقاضا برای فریت بار هوایی نیز افزایش پیدا کرده است.
افزایش فعالیتهای مرزی استان نیز زمینه مناسبی برای رشد حملونقل بینالمللی ایجاد کرده است. طبق آمار منتشرشده از سوی ادارهکل راهداری و حملونقل جادهای آذربایجان غربی، در ۹ ماهه سال ۱۴۰۴ بیش از ۳۸۵ هزار دستگاه ناوگان باری از پنج پایانه مرزی استان تردد کردهاند و پایانه مرزی بازرگان با ثبت ۲۱۳ هزار و ۶۴۲ تردد، بیشترین سهم را داشته است. تردد ناوگان از بازرگان در این مدت ۲۷ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش داشته است.
این آمار نشان میدهد افزایش جابهجایی کالا در آذربایجان غربی صرفاً به شهر ارومیه محدود نیست و شبکه حملونقل استان در مسیر مبادلات بینالمللی فعالتر شده است.
بازرگان، سرو و تمرچین؛ مسیرهای مهم خروج زمینی کالا
آذربایجان غربی به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، یکی از استانهای مهم کشور در حملونقل زمینی و ترانزیت بینالمللی محسوب میشود.
پنج پایانه مرزی اصلی استان شامل بازرگان، سرو، رازی، تمرچین و پلدشت هستند که ارتباط زمینی ایران با ترکیه، عراق و جمهوری آذربایجان و نخجوان را فراهم میکنند.
در آمارهای منتشرشده از عملکرد ترانزیتی استان، پایانه مرزی بازرگان در رتبه نخست قرار دارد و پس از آن پایانههای پلدشت و تمرچین سهم قابل توجهی از تردد ناوگان ترانزیتی را به خود اختصاص دادهاند. در یک گزارش ۱۱ ماهه نیز بیش از ۳۹۲ هزار دستگاه ناوگان حامل کالاهای وارداتی و صادراتی از پایانههای مرزی استان تردد کردهاند.
بازرگان بهعنوان یکی از مهمترین دروازههای زمینی ایران به ترکیه و مسیر ارتباطی با اروپا، برای حمل بار از شهرهای شمالغرب کشور اهمیت ویژهای دارد. در مقابل، تمرچین یکی از مسیرهای مهم ارتباط تجاری ایران با عراق محسوب میشود.
رشد حمل هوایی در فرودگاه ارومیه
همزمان با افزایش فعالیتهای زمینی، بخش هوایی حملونقل نیز در ارومیه با رشد تقاضا مواجه شده است.
فرودگاه بینالمللی شهید باکری ارومیه یکی از زیرساختهای اصلی حملونقل هوایی استان است و در ماههای اخیر افزایش فعالیت پروازهای خارجی آن نیز گزارش شده است.
بر اساس اعلام مدیرکل فرودگاههای آذربایجان غربی، در فاصله ۷ اردیبهشت تا ۳۱ مرداد ۱۴۰۵، تعداد پروازهای خارجی فرودگاه ارومیه به ۱۹۰ پرواز رسید که شامل ۱۰۲ نشست و ۸۸ برخاست بود. تعداد پروازهای خارجی در این بازه نسبت به مدت مشابه سال قبل ۶۲ درصد افزایش داشته است. شمار مسافران خارجی نیز با رشد ۳۹ درصدی به ۱۸ هزار و ۲۸۲ نفر رسید.
افزایش پروازهای خارجی، بهویژه در مسیر استانبول، ظرفیت بیشتری برای جابهجایی مسافر و بار ایجاد کرده است. طبق اعلام مسئولان فرودگاه، پرواز ارومیه ـ استانبول که پیشتر دو روز در هفته انجام میشد، در سال جاری به جز شنبهها به صورت روزانه انجام شده است.
از سوی دیگر، آمار سال ۱۴۰۳ نیز نشان میدهد مجموع بار جابهجا شده از فرودگاه ارومیه به ۲ میلیون و ۴۲۰ هزار و ۹۹۵ کیلوگرم رسیده است. (رسانه سی اچ ان | اخبار روز دنیا | CHN)
ارسال بار هوایی از ارومیه به دانمارک ۱۷ درصد افزایش یافت
در میان مقصدهای اروپایی، ارسال بار هوایی به دانمارک نیز با افزایش تقاضا مواجه شده است.
بررسی سفارشهای ثبتشده در این بخش نشان میدهد میزان ارسال بار هوایی به دانمارک نسبت به سال گذشته حدود ۱۷ درصد افزایش داشته است.
دانمارک از جمله مقصدهایی است که برای ارسال محمولههای سبک، نمونه کالا، اسناد، لوازم شخصی و فریت بار میتوان حمل هوایی را برای آن بررسی کرد. در این نوع ارسال، علاوه بر وزن واقعی، ابعاد بستهها نیز اهمیت دارد؛ زیرا در برخی سرویسهای هوایی، وزن حجمی میتواند مبنای محاسبه نرخ قرار گیرد.
افزایش ارسال بار به دانمارک را میتوان بخشی از رشد تقاضا برای ارسال محموله از شمالغرب ایران به کشورهای اروپایی دانست؛ مسیری که در آن سرعت حمل، بستهبندی و هماهنگی مراحل گمرکی اهمیت زیادی دارد.
رشد ۱۰ درصدی ارسال دریایی بار از آذربایجان غربی به عمان
در بخش دریایی نیز ارسال بار دریایی به عمان نسبت به سال گذشته حدود ۱۰ درصد افزایش داشته است.
عمان به دلیل موقعیت جغرافیایی و دسترسی به مسیرهای دریایی منطقه، یکی از مقصدهای قابل توجه برای حمل دریایی کالا از ایران محسوب میشود. برای محمولههایی که وزن یا حجم بالایی دارند و فوریت تحویل آنها کمتر است، حمل دریایی میتواند در مقایسه با حمل هوایی گزینه اقتصادیتری باشد.
در ارسال بار از ارومیه و سایر شهرهای آذربایجان غربی به عمان، محموله ابتدا باید از طریق حمل داخلی به مسیر یا بندر مناسب منتقل شود و پس از انجام مراحل لازم، ادامه مسیر به صورت دریایی انجام میشود.
به همین دلیل، هزینه نهایی فقط به نرخ حمل دریایی وابسته نیست و حمل داخلی، بستهبندی، خدمات بندری، تشریفات گمرکی و تحویل در مقصد نیز میتوانند روی قیمت نهایی اثرگذار باشند.
فریت بار هوایی از ارومیه به سوئیس ۲۱ درصد افزایش یافت
در بخش فریت بار نیز بیشترین رشد ثبتشده مربوط به فریت بار هوایی به سوئیس بوده است.
بررسی سفارشهای این بخش نشان میدهد حجم فریت بار هوایی به سوئیس در مقایسه با سال گذشته حدود ۲۱ درصد افزایش داشته است.
فریت بار هوایی معمولاً برای افرادی اهمیت دارد که قصد ارسال حجم مشخصی از وسایل شخصی، اثاثیه یا محمولههایی را دارند که ارسال آنها از طریق بار مسافری یا روشهای معمول پستی مناسب نیست.
در مقصدهایی مانند سوئیس، انتخاب نوع بستهبندی، وزن و حجم بار و همچنین بررسی مقررات گمرکی کشور مقصد اهمیت زیادی دارد. در محمولههای بزرگتر نیز ممکن است مقایسه فریت هوایی با حمل زمینی یا دریایی از نظر هزینه و زمان منطقیتر باشد.
چرا ارسال بار از شهرهای آذربایجان غربی افزایش یافته است؟
افزایش ارسال بار از آذربایجان غربی را نمیتوان به یک عامل محدود کرد. موقعیت جغرافیایی استان، افزایش تردد مرزی، توسعه مسیرهای حمل، افزایش ارتباط تجاری با کشورهای همسایه و رشد تقاضای ارسال بار شخصی و تجاری از جمله عواملی هستند که میتوانند در این روند نقش داشته باشند.
وجود پنج پایانه مرزی فعال نیز ظرفیت قابل توجهی برای حمل زمینی ایجاد کرده است. در گزارشهای راهداری، پایانههای بازرگان، سرو، تمرچین، پلدشت و رازی بهعنوان پنج پایانه مرزی استان معرفی شدهاند.
در یک گزارش دیگر نیز اعلام شده که تردد ناوگان ترانزیتی از پایانههای مرزی استان در یک بازه ۱۱ ماهه بیش از ۳۶ درصد افزایش داشته است. در همان گزارش، بازرگان بیشترین عملکرد را داشته و پس از آن پلدشت و تمرچین در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند.
این روند نشان میدهد آذربایجان غربی علاوه بر نقش سنتی خود در تجارت مرزی، ظرفیت بیشتری برای تبدیل شدن به یکی از مسیرهای مهم ارسال کالا از ایران به کشورهای منطقه و اروپا پیدا کرده است.
افزایش تقاضا برای ارسال بار از ارومیه به اروپا
بخش قابل توجهی از تقاضای جدید مربوط به ارسال بار به کشورهای اروپایی است.
در این میان، حمل هوایی برای بارهای سبک و فوری و حمل زمینی برای محمولههای سنگینتر و مسیرهای قابل دسترس جادهای مورد توجه قرار دارد. برای محمولههای بزرگ نیز بسته به مقصد، حمل دریایی قابل بررسی است.
نکته مهم این است که برای بارهای صادراتی از ارومیه، مسیر حمل الزاماً به معنای خروج مستقیم کالا از همان شهر نیست. ممکن است بار پس از دریافت در ارومیه یا شهرهای اطراف، برای انجام مراحل گمرکی و ادامه حمل به یکی از مرزهای زمینی یا مراکز اصلی حملونقل منتقل شود.
افزایش ارسال بار از شهرهای مختلف آذربایجان غربی
رشد ارسال بار تنها به ارومیه محدود نمانده است. شهرهایی مانند خوی، مهاباد، بوکان، میاندوآب، پیرانشهر، نقده و سلماس نیز به دلیل فعالیتهای تجاری و نزدیکی به مسیرهای مرزی، بخشی از تقاضای حمل بینالمللی استان را به خود اختصاص میدهند.
برای مثال، محمولههای شهرهای شمالی استان میتوانند با توجه به مقصد، از مسیرهای منتهی به ترکیه استفاده کنند و برای محمولههای جنوب استان نیز مسیر تمرچین و ارتباط با عراق اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در چنین شرایطی، انتخاب مسیر مناسب باید بر اساس مقصد نهایی، وزن و حجم بار، نوع کالا و زمان موردنیاز برای تحویل انجام شود و صرفاً نزدیکترین مرز، لزوماً بهترین گزینه برای هر محموله نیست.
آنی بار؛ مقصدهای جدید در مسیر رشد ارسال بار از ارومیه
افزایش ۳۰ درصدی ارسال بار از ارومیه و شهرهای آذربایجان غربی نشان میدهد تقاضا برای خدمات حمل بینالمللی در شمالغرب کشور در حال افزایش است.
در این میان، آنی بار خدمات ارسال بار از ارومیه و سایر شهرهای استان به مقصدهای مختلف خارجی را در قالب روشهای هوایی، زمینی و دریایی ارائه میکند.
برای هر محموله، ابتدا نوع کالا، وزن، حجم، شهر مبدأ و مقصد و میزان فوریت بررسی میشود و سپس مناسبترین مسیر حمل پیشنهاد میشود. به این ترتیب، فرستنده میتواند پیش از ارسال، زمان تقریبی حمل و هزینههای اصلی و جانبی را بهتر ارزیابی کند.
رشد ارسال بار هوایی به دانمارک، حمل دریایی به عمان و فریت بار هوایی به سوئیس نیز نشان میدهد مقصدهای مورد تقاضای مشتریان آذربایجان غربی تنها به کشورهای همسایه محدود نیست و بخشی از این تقاضا به بازارهای اروپایی و مسیرهای بینالمللی دورتر اختصاص دارد.
جمعبندی
آذربایجان غربی به واسطه مرزهای زمینی متعدد، فرودگاه بینالمللی شهید باکری ارومیه و قرار گرفتن در مسیر ارتباطی ایران با ترکیه، عراق و اروپا، ظرفیت قابل توجهی در حوزه حملونقل بینالمللی دارد.
بر اساس روند ثبتشده در خدمات ارسال بار، میزان ارسال محموله از ارومیه و دیگر شهرهای استان نسبت به سال گذشته ۳۰ درصد افزایش داشته است. در همین دوره، ارسال بار هوایی به دانمارک ۱۷ درصد، ارسال دریایی بار به عمان ۱۰ درصد و فریت بار هوایی به سوئیس ۲۱ درصد رشد کرده است.
همزمان، آمارهای رسمیتر حوزه حملونقل نیز از افزایش فعالیت مرزهای استان و رشد پروازهای خارجی فرودگاه ارومیه حکایت دارد؛ بهطوری که در یک بازه مشخص در سال ۱۴۰۵، تعداد پروازهای خارجی فرودگاه شهید باکری ارومیه ۶۲ درصد افزایش یافته و تردد ناوگان باری از پایانههای مرزی استان نیز روند صعودی داشته است.
مجموع این تحولات میتواند نشانهای از افزایش نقش ارومیه و آذربایجان غربی در شبکه حملونقل و ارسال بار بینالمللی کشور باشد؛ روندی که در صورت توسعه زیرساختهای مرزی و هوایی میتواند مسیرهای بیشتری را برای ارسال کالا از این منطقه به بازارهای خارجی فعال کند.
این نسخه عمداً بیشتر شبیه گزارش اقتصادی/حملونقل یک رسانه نوشته شده تا یک مقاله خدماتی؛ بنابراین خبر با آمار شروع میشود، بعد وضعیت مرزها و فرودگاه را توضیح میدهد و در انتها آنیبار را بهعنوان بازیگر این بازار وارد گزارش میکند.

سیما غلامی، خبرنگار و نویسنده باسابقه در مجله خبری «عصر ارومیه» است که با قلمی توانمند و نگاهی دقیق به مسائل، به پوشش اخبار منطقه میپردازد. او با سالها تجربه در عرصه رسانه، به یکی از چهرههای مورد اعتماد در میان مردم و مسئولان تبدیل شده است.